SERAY ŞAHİNLER-Türkiye’nin esaslı galerilerinden Meskenin Sanat uzun ortadan sonra gerçekleşen yeni standında yeni bir dünyaya kapı araladı. Osman Nuri İyem’in küratörlüğünde gerçekleşen “Yeniden yürekli Dünya” ziyarete açıldı. Stant, ismini Aldous Huxley’in 1932’de yayımlanan kült yapıtı “Cesur Yeni Dünya”dan alıyor. Biricik bir merkezden yönetilen toplumlara ütopya olarak ‘sunulmuş’; savaşlar ve yoksullukla Birlikte aile, kültürel çeşitlilik ve hoş sanatların da ortadan kaldırıldığı bir dünya. Serginin ismi Huxley’nin romanına atıf olsa da küratör Osman Nuri İyem, kitabı tasvir savında olmadıklarını, tersine romanda olduğu üzere gerçek hayatta da ‘feda edilmek’ zorunda kalınan hoş sanatlara sahip çıkma uğraşında olduklarını söylüyor. Bu Uğraş Konutun Sanat’ın misyonuyla ve Türkiye’deki çağdaş sanatındaki yeriyle birbirini tamamlıyor.
![](https://i2.milimaj.com/i/milliyet/75/770x0/641dbff386b24419147c7240.jpg)
Temür Köran, “Fernand Léger’e Saygı”, 2010
Umudu çağırıyor
Bitmeyen krizlerin, felaketlerin, yasın, sıkışmışlığın tam ortasında yeni bir ‘Cesur Dünya’ tasviri sunuyor stant. Savaş, yoksulluk, mahrumluk üzere kavramların hiç yaşanmamış üzere addedildiği bir dünyada yaşadığımızı hatırlarsak distopik olarak sunulan şeyin gerçeğe ne kadar yakın olduğunu unutmamalı. İşte burada sanat devreye girerek ‘gerçeği hatırlatıyor’. Sanatın problemlerden kaçmadığını, görmezden gelmediğini, görmezden gelinenleri en çarpıcı hâliyle ortaya çıkarma gücünü hatırlatıyor. Bu gerçeğin izinde “Yeniden yürekli Dünya”ya giriş yapıyoruz. Stantta Rahmi Aksungur, Setenay Alpsoy, Tuğçe Arıöz, Ahmet Elhan, Neş’e Erdok, Yazgı Genç, Hakan Gürsoytrak, Nasip İyem, Nuri İyem, Işıl Şimşek, Temür Köran, Emin Turan ve Devin Oktar Yalkın’ın yapıtları var.
Girişte bizi Nuri İyem’in erken Devre soyut ve nü işleri karşılıyor. İyem’in Şahit olduğu çağın ‘Cesur Dünya’sını anıyoruz… Küratör Osman Nuri İyem, kuşaklararası bir diyalog kurmuş. Nuri İyem’in genç Devre işlerinin karşısında standın en genç sanatkarı, 26 yaşındaki Işıl Şimşek’in bakır “Tel_11” işi var. Manalı bir diyalog… İki kata yayılan stantta kendini Daimi hissettiren bir devamlılık da Laf konusu. Huxley’nin romanı “Cesur Yeni Dünya”yı kaleme aldığı günden bugüne dünyanın karması, sanatın sıkıntısı ve sanatkarın evrimi kendini hissettiriyor. Bu noktada bir sanatkara ilişkin tablolar birbirinden Müstakil üzere dursa da hepsi birbiriyle temas hâlinde. Temür Köran’ın 2010 tarihli tuval üzerine yağlı boya işi “Fernand Léger’e Saygı” ile 2022 tarihli “İsimsiz” tablosu kendi öyküsünü yazmaya devam ediyor. Emin Turan’ın “Delta”, “Delta I” ve “İsimsiz” tabloları da öyle… Setenay Alpsoy ile Tuğçe Arıöz’ün işleri ise Aka yıkım yaşadığımız şu günlerde bizi daha Fazla düşündürüyor. kent görüntülerini tuvallerine yansıtan Setenay Alpsoy’un 2014 ve 2017 yıllarında ürettiği işler, inşaatın birinci periyot, -belki de nostaljik- örneklerinden kadraja sığmayan binalara uzanıyor. Tuğçe Arıöz’ün bu Yıl ürettiği “Yıkıntı” isimli görüntüsü ise 6 Şubat’ta iki Aka sarsıntıyla sarsılan ve yerle bir olan vilayetleri getiriyor akla. Hakan Gürsoytrak ise kamusal alanın birebir vakitte politik bir Meydan olduğunu not düşüyor “Yeniden yürekli Dünya”ya. Sanatkarın bir gazete sayfasından kesitler sunar üzere resmettiği “Operasyon-Yetkililer Çay İçti”/”Operation-Officials Drank Tea” inşaatı, yıkımı, ‘dönüşüm’ gayretlerini hatırlatıyor. Sanatkarın 1995 tarihli “Foto Tutanlar-1” ile “Foto Tutanlar-5” ise kayıplarımızı… Üretildiği periyottan bakınca tahminen faili meçhulleri, bugünden bakınca ise sarsıntıda yıkıntı altında kalan yakınlarını bulamayanları… Nasip İyem’in zamansız fakat Anadolu coğrafyasına ilişkin olduğunu bildiğimiz bayanları ise umudu çağırıyor…
Söylem birliği
Serginin tanıtım metinlerinde ve kataloğunda yer alan, Foucault’tan atıfla ‘söylem birliği’ kıymetli. Sanatkarların evrimleri ve telaffuz birliklerini izleyiciye aktarmak ismine geçmişte ürettikleri yapıtlar ile şimdiki üretimlerinin birlikteliği gözetilmiş. Meskenin Sanat Galerisi “Yeniden yürekli Dünya” daveti üzerinden kendi manifestosunu yazıyor. Galerinin geride bıraktığı 25 yılını ve geleceğini, yine yürekli dünyanın penceresinden ele alıyor. Stant 29 Nisan’a kadar ziyaret edilebilir.
![](https://i2.milimaj.com/i/milliyet/75/770x0/641dbfbd86b24419147c723d.jpg)
Ahmet Elhan, “Yerüstünden Notlar 006”, 2020
Amacımız distopyayı betimlemek değil
Osman Nuri İyem, “Yeniden yürekli Dünya”yı şu sözlerle anlatıyor: “‘Cesur Yeni Dünya’ kitabında anlatıldığı üzere yaşadığımız dünyanın bize Fazla ütopik gösterilen distopik bir yanının olduğunu düşünüyorum. Stantta bir distopyayı betimlemek değildi maksadımız. Romanda Fazla hoş bir Anlatım vardır ‘Güzel sanatlardan feda etmek zorunda kaldık’ der. Galerinin tarihi ve buradaki telaffuzlar, sanatkarlar ortasındaki ilgilerle hoş sanatlara 26 yıldır sahip çıkmaya çalışmış bir yer olarak bunu ortaya koymak istedik. Hem galerinin hem sanatkarların evrimlerini ortaya koymak istedik.”
Yorum Yok